2

ผ่าฟันคุด กับถอนฟันคุดต่างกันอย่างไร เจ็บไหม อันตรายหรือไม่

เขียนและเรียบเรียงโดย ทพ.อนุพงศ์ สุรเศรณีวงศ์ และ ทพ.พูน นทเกล้า

ในฟันที่มีรอยโรค ทันตแพทย์โดยส่วนใหญ่จะแนะนำให้ทำการรักษาเพื่อเก็บฟันซี่ดังกล่าวไว้สำหรับบดเคี้ยว แต่ยกเว้นฟันที่มีพยากรณ์ของโรคที่ไม่ดี เช่นไม่สามารถบูรณะได้ หรือไม่คุ้มต่อการบูรณะ หรือไม่มีความจำเป็นต่อการใช้งาน และอาจทำให้เกิดผลเสียตามมาทันตแพทย์จะแนะนำให้นำฟันซี่นั้นออกด้วยการไม่ถอนฟันก็ผ่าฟันคุด

 

โดยในฟันที่ขึ้นเต็มซี่ ส่วนที่ป่องที่สุดของฟันจะอยู่พ้นกระดูก ถ้าฟันเหล่านี้ไม่ถูกบังด้วยฟันซี่อื่น และการที่รากฟันโดยปกติจะมีลักษณะเรียวปลาย ซึ่งจะเอื้อต่อการถอนฟัน โดยการถอนฟันคือการทำให้เกิดการขยายของกระดูกเบ้าฟันเมื่อที่เทียบกับรากฟัน ทำให้ฟันซี่ดังกล่าวหลวมและสามารถใช้เครื่องมืองัดหรือโยกดึงออกจากเบ้าฟันได้ โดยไม่จำเป็นต้องมีการเปิดเหงือกหรือการกรอดตัดกระดูกหรือฟัน กระบวนการเหล่านี้ทำภายใต้การฉีดยาชาเฉพาะที่ ซึ่งในระหว่างการทำหัตถการผู้ป่วยจะถูกกดความรู้สึกเจ็บ มีเพียงความรู้สึกกด ตึง แน่นเพียงเท่านั้น

แต่ในกรณีที่ฟันซี่ดังกล่าวมีการฝังอยู่ในกระดูก มีทิศทางที่ถูกบังโดยฟันข้างเคียง หรือมีโครงสร้างของรากที่ตุ้ม รากกาง ก็จำเป็นที่จะต้องใช้การรักษาด้วยการผ่าฟัน ซึ่งการผ่าฟันนั้นทำภายใต้การฉีดยาชาเฉพาะที่เช่นเดียวกัน ซึ่งในระหว่างการทำหัตถการผู้ป่วยจะถูกกดความรู้สึกเจ็บ มีเพียงความรู้สึกกด ตึง แน่นเพียงเท่านั้น โดยหัตถการที่มีเพิ่มเติมจากการถอนฟันจะมีการเปิดแผ่นเหงือก เพื่อให้เห็นกระดูกที่คลุมฟันซี่ดังกล่าวอยู่ มีการกรอกระดูกเพื่อให้เห็นฟันเพียงพอ และมีการแบ่งฟันเป็นชิ้นๆเพื่อเอาชิ้นส่วนที่ติดกับโครงสร้างโดยรอบออกให้เกิดชิ้นส่วนของฟันที่เอื้อต่อการนำออกจากบริเวณเบ้าฟัน ในระหว่างการทำหัตถการจะมีการใช้เครื่องมือที่เพิ่มขึ้นมาเช่นเครื่องกรอ ซึ่งจะมีความรู้สึกสะเทือน มีเสียงดัง และมีน้ำในการหล่อหัวกรอให้เย็น และหลังทำอาจต้องมีการเย็บปิดแผลบริเวณดังกล่าวร่วมด้วย

โดยรวมแล้วความรู้สึกของผู้ป่วยในระหว่างการถอนฟันและผ่าฟันคุดอาจไม่ได้มีความแตกต่างกันมากนัก ยกเว้นสภาพแวดล้อมของการทำหัตถการที่อาจมีเสียงดังเพิ่มมากขึ้น ซึ่งทันตแพทย์ที่มีประสบการณ์จะสามารถทำให้หัตถการที่ดูยากผ่านไปได้อย่างรวดเร็ว และลดความรู้สึกไม่สบายในระหว่างการทำหัตถการได้ ผู้ป่วยหลายคนจะกังวลว่าผ่าฟันคุดเจ็บไหม ด้วยหัตถการที่มีการฉีดยาชา ต้องบอกว่าผู้ป่วยจะไม่รู้สึกเจ็บ แต่จะเป็นความรู้สึกกด ตึง แน่นเวลาทำหัตถการ (ยกเว้นในกรณีที่ฟันใกล้เส้นประสาทมาก หรือมีการติดเชื้อ) โดยอาการเจ็บหลังถอน หรือผ่าฟันคุด เป็นเรื่องที่เกิดขึ้นได้ แต่อยู่ที่ว่าในระหว่างหัตถการมีการบาดเจ็บมากเพียงใด ซึ่งอาการเจ็บหลังการรักษา สามารถบรรเทาได้ด้วยยาแก้ปวด

ไม่ว่าฟันซี่ดังกล่าวจะได้รับการรักษาด้วยการถอนฟัน หรือผ่าฟันคุด ก็ย่อมมีความเสี่ยงของการทำหัตถการ ซึ่งหัตถการดังกล่าวย่อมทำให้เกิดความบาดเจ็บไม่มากก็น้อยของเนื้อเยื่อและกระดูกโดยรอบ ซึ่งอาจจะตามมาด้วยอาการปวด บวม มีเลือดไหล หรืออาจจะถึงขนาดมีการติดเชื้อได้ โดยตามหลักแล้วการผ่าฟันคุดที่มีการบาดเจ็บของเนื้อเยื่อโดยรอบที่มากกว่าย่อมทำให้เกิดผลข้างเคียงที่มากกว่าเช่นกัน ไม่นับรวมความสัมพันธ์ของฟันกับอวัยวะสำคัญโดยรอบเช่นฟันข้างเคียง โพรงอากาศข้างจมูกในฟันบน เส้นประสาทรับความรู้สึกในขากรรไกรล่าง  แต่ทันตแพทย์ผู้เชี่ยวชาญที่สามารถประเมินความเสี่ยงได้ดี และให้การรักษาได้อย่างรวดเร็วและมีประสิทธิภาพจะทำให้การบาดเจ็บหลังการรักษาน้อยลงและเป็นการลดผลข้างเคียงจากการรักษา

สนใจสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม?

author avatar
admintooth admintooth