รอยโรคบริเวณเนื้อเยื่ออ่อนในช่องปากนั้นเป็นสิ่งที่สามารถพบได้มากขึ้นเมื่อเรามีอายุมากขึ้น ซึ่งเกิดได้จากหลายสาเหตุแต่ส่วนใหญ่เกิดจากการมีปัจจัยระคายเคืองเฉพาะที่อย่างต่อเนื่องทำให้เซลล์บริเวณดังกล่าว มีการเปลี่ยนแปลงสร้างเซลล์ที่ผิดปกติจากวงจรการแบ่งเซลล์ กลายเป็นเซลล์ที่ผิดปกติ เป็นรอยโรคความผิดปกติเสี่ยงมะเร็ง หรือรุนแรงถึงขั้นเป็นมะเร็งในช่องปาก โดยปัจจัยที่พบบ่อยได้แก่ การสูบบุหรี่ การบาดเจ็บจากฟันเทียม (หลวม กัดกระแทก) การเคี้ยวหมดหรือยาเส้น แม้เรื่องบางเรื่องอาจจะดูโบราณในสมัยนี้ เช่นการที่คนยุคใหม่หันมาสูบบุหรี่ไฟฟ้าเพราะเชื่อว่าลดการับสารอันตรายบางชนิด (เช่น ทาร์ นำ้มันดิน รวมถึงคาร์บอนมอนอกไซด์ที่เชื่อว่าเป็นสาเหตุของมะเร็ง) แต่ความร้อน หรือสารละอองลอยที่มีความเป็นพิษจากน้ำยาบุหรี่ไฟฟ้าก็ส่งผลต่อช่องปากไม่ต่างกัน และไม่ใช้ว่าเราจะคิดว่าเรานั้นไม่ได้มีความเสี่ยงใด ดูแลและรักษาสุขภาพช่องปากเป็นอย่างดี แต่รอยโรคความผิดปกติของเนื้อเยื่อช่องปาก อาจจะเกิดขึ้นใหม่ได้เอง ไม่ว่าจะเป็นรอยโรคกลุ่มเสี่ยงมะเร็ง หรือรอยโรคที่เกี่ยวข้องกับภูมิคุ้มกันของตนเองก็ตาม และถ้าเราได้ดูในการศึกษาเกี่ยงกับความเสี่ยงมะเร็งในช่องปาก จะพบว่าในประชากรทวีปเอเชีย มีอัตราการพบรอยโรคเหล่านี้ได้ร้อยละ 10-12 ซึ่งเป็นตัวเลขที่ค่อนข้างใกล้ตัวเรามากถ้าคิดว่าเรานั่งโต๊ะรับประทานอาหารในงานเลี้ยง น่าจะมีซัก 1 คนในโต๊ะของเราที่รอยโรคในช่องปากอะไรซักอย่าง และคำถามคือ เราจะป้องกันปัญหาที่รุนแรงขนาดนี้ได้อย่างไร

ถ้าคุณไปพบทันตแพทย์ ทันตแพทย์ส่วนใหญ่จะพูดทิ้งท้ายการพบเจอในวันนั้นว่าให้มาตรวจฟันและสุขภาพช่องปากทุก 6 เดือนถึง 1 ปี นี้จึงเป็นสาเหตุว่าการที่ทุกคนมาพบทันตแพทย์เพื่อทำการตรวจสุขภาพช่องปากอย่างสม่ำเสมอจะเป็นทางออกของคำถามข้างต้น เพราะผู้ป่วยจะสามารถตรวจเจอรอยโรคได้ตั้งแต่ระยะเริ่มแรก และเป็นการป้องกันการเปลี่ยนแปลงของรอยโรคในช่องปากไปเป็นมะเร็งในช่องปาก ซึ่งทันตแพทย์ที่มีความใส่ใจและเชี่ยวชาญจะสังเกตุเนื้อเยื่อในตำแหน่งต่างๆในช่องปากร่วมด้วย นอกเหนือจากการดูที่ฟันเพียงอย่างเดียว เพื่อคัดกรองรอยโรคต่างๆเช่น รอยโรคสีแดง รอยโรคสีขาว แผลในช่องปาก ก้อนบวมในช่องปาก และวางแผนและให้การรักษาที่เหมาะสม ซึ่งถ้าตรวจพบ และได้รับการรักษาโดยเร็ว จะช่วยลดความรุนแรงของโรค และเพิ่มโอกาสไม่ให้เกิดความวิการที่มากขึ้นตามมา